Dünyanın ilk “fosil yakıtlardan çıkış” konferansı için geri sayım başladı. Ama bu zirveyi farklı kılan şey sadece enerji değil; tartışmanın merkezine ilk kez okyanuslar yerleşiyor.
Kolombiya’nın Santa Marta kentinde Nisan sonunda düzenlenecek konferans, iklim tartışmalarında alışılmış rotayı biraz kırıyor. Bu kez mesele emisyonları azaltmak değil, doğrudan fosil yakıtlardan çıkışı konuşmak. Yani yıllardır etrafında dolaşılan bu başlık, ilk kez bu kadar net bir şekilde masaya geliyor. Ama asıl dikkat çekici olan, bu tartışmanın yönünü karadan denize çevirmesi. Çünkü konferansın odağında açık deniz petrol ve gaz faaliyetleri var. Şimdiye kadar iklim meselesi çoğunlukla enerji üretimi ve tüketimi üzerinden tartışıldı. Oysa denizler, hem çıkarım hem de taşıma süreçlerinin merkezinde olmasına rağmen çoğu zaman arka planda kaldı. Bu toplantı biraz da o görünmeyeni görünür kılma çabası gibi. Ve ister istemez şu soruyu getiriyor: Enerji dönüşümünden söz ederken okyanusları ne kadar hesaba katıyoruz?
Ne Kadar Bağlayıcı?
İşin bir başka boyutu da şu: Bu konferans, klasik COP sürecinin yavaşlığına bir tepki gibi okunuyor. Daha küçük, daha kararlı bir grubun bir araya gelip daha hızlı ilerlemesi hedefleniyor. Ama bu yaklaşımın kendi içinde bir riski var. Herkesin olmadığı bir masada alınan kararlar ne kadar bağlayıcı olabilir? Ya da daha açık söyleyelim, kimlerin olmadığı bir masada konuşuyoruz? Öte yandan zamanlama da oldukça anlamlı. Küresel enerji dengeleri zaten kırılgan, fosil yakıt bağımlılığı hâlâ çok güçlü ve jeopolitik gerilimler bu bağımlılığı daha da görünür hale getiriyor. Böyle bir tabloda “fosil yakıtlardan çıkış” demek, sadece çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve politik bir pozisyon almak anlamına geliyor. Santa Marta’da kurulacak bu masa, teknik bir toplantıdan çok daha fazlası. Aslında oldukça basit ama rahatsız edici bir sorunun etrafında dönüyor: Gerçekten vazgeçmeye hazır mıyız?