İsveç’te kurulan dev çelik tesisi için finansman tamamlandı. Ama bu sadece bir yatırım haberi değil; bu girişimle Avrupa’nın “yeşil sanayi” iddiası da sınanacak.
Avrupa’nın en iddialı yeşil sanayi projelerinden biri olan Stegra için uzun süredir beklenen finansman sonunda tamamlandı. İsveç’in kuzeyinde kurulan dev çelik tesisi, yaşanan gecikmeler ve artan maliyetler nedeniyle bir süredir belirsizlik içindeydi. Şimdi o belirsizlik yerini yeniden harekete bırakıyor. Projenin yeniden hız kazanmasıyla birlikte “yeşil çelik” iddiası da yeniden masaya geliyor. Bu tesisin farkı, bildiğimiz çelik üretiminden tamamen farklı bir model denemesi olması. Klasik üretimde kömür temel enerji kaynağıyken, burada yeşil hidrojen kullanılıyor. Enerji tarafında ise yenilenebilir kaynaklar devrede. Teoride bu yöntem, çelik üretiminin en büyük sorunlarından biri olan yüksek karbon salımını büyük ölçüde ortadan kaldırmayı vaat ediyor. Ama teoriyle pratik her zaman aynı yerde buluşmuyor. Proje bugüne kadar tam da bu yüzden zorlandı. Maliyetler yükseldi, takvim kaydı, finansman ihtiyacı büyüdü. Yani mesele sadece teknoloji değil; bu dönüşümün ekonomik olarak ayakta kalıp kalamayacağı. Şimdi bulunan finansman biraz da bu soruya verilmiş bir yanıt gibi duruyor.
Milyonlarca Ton Çelik
Planlara göre tesis tamamlandığında yıllık milyonlarca ton çelik üretilecek. Daha önemlisi, bu üretimin “nasıl” yapıldığı olacak. Çünkü ağır sanayi, iklim hedeflerinin en zor alanlarından biri. Eğer burada gerçekten düşük emisyonlu bir model kurulabilirse, bu sadece bir fabrikanın başarısı olmayacak.Yine de işin zor kısmı yeni başlıyor. Yeşil hidrojen hâlâ pahalı, altyapı hâlâ sınırlı ve talep tarafı henüz tam olarak oluşmuş değil. Yani bu modelin sürdürülebilirliği sadece üretimle değil, piyasanın bunu kabul etmesiyle de ilgili. Peki, sizce ağır sanayi gerçekten temizlenebilir mi? Yoksa bu dönüşüm, ancak sınırlı örneklerde mümkün olan pahalı bir istisna olarak mı kalacak?