Petrol Şirketleri Müşterilerinin Emisyonundan da Sorumlu mu?

29 Temmuz 2026 | Enerji, Karbon | 0 yorum

Fransız enerji devi TotalEnergies, faaliyetlerini iklim hedefleriyle uyumlu hâle getirmesi yönündeki mahkeme kararını temyize taşıdı. Dava yalnızca bir şirketi değil, fosil yakıt sektörünün müşterilerinin neden olduğu "Scope 3" emisyonlarından hukuken sorumlu tutulup tutulamayacağını da tartışmaya açıyor. Kararın sonucu, iklim davalarının geleceği açısından emsal niteliği taşıyabilir.

Paris Mahkemesi, Fransa'nın "kurumsal özen yükümlülüğü" yasası kapsamında TotalEnergies'in iklim risklerine ilişkin planını yetersiz bularak, şirketin müşterilerinin ürünlerini kullanması sonucu ortaya çıkan Scope 3 emisyonlarını da dikkate alması gerektiğine hükmetti. Bu yaklaşım, bugüne kadar birçok şirketin yalnızca kendi operasyonlarından kaynaklanan emisyonları esas alan yaklaşımını sorguluyor.

total energies
The logo of the French oil giant Total SA is seen at the entrance of the company headquarters in the La Defense business district, west of Paris, Tuesday Feb 5, 2013. (AP Photo/Jacques Brinon)

TotalEnergies neden itiraz ediyor?

Şirket ise iklim değişikliğinin küresel bir sorun olduğunu ve müşterilerin ürünleri nasıl kullandığı üzerinde kontrol sahibi olmadığını savunuyor. Bu nedenle söz konusu yükümlülüğün şirketlere hukuki belirsizlik getireceğini ve özen yükümlülüğü yasasının kapsamını aşacağını ileri sürüyor. Dosya şimdi Paris Temyiz Mahkemesi'nin önüne gidecek.

Karar yalnızca TotalEnergies'i ilgilendirmiyor

Son yıllarda Shell, ExxonMobil ve diğer büyük enerji şirketlerine yönelik iklim davaları giderek arttı. Ancak mahkemelerin verdiği kararlar her ülkede farklılık gösteriyor. TotalEnergies dosyası da şirketlerin yalnızca ürettikleri değil, sattıkları ürünlerin kullanımından doğan emisyonlar açısından da sorumlu tutulup tutulamayacağına ilişkin en kritik davalardan biri olarak görülüyor.

Editörün Görüşü

İklim davalarının yeni sorusu artık "Şirket ne kadar karbon saldı?" değil. Asıl soru, "Şirket sattığı karbonun sorumluluğunu ne kadar taşıyor?" Bu ayrım küçük görünse de enerji sektörünün hukuk zeminini değiştirebilecek kadar büyük. Eğer mahkemeler Scope 3 emisyonlarını kurumsal sorumluluğun parçası olarak görmeye başlarsa, yalnızca petrol şirketlerinin değil; otomotivden havacılığa, çimentodan kimyaya kadar birçok sektörün iklim stratejisini yeniden yazması gerekecek. İklim politikalarının yönünü artık sadece hükümetler değil, mahkeme salonları da belirlemeye başlıyor.

Kaynak: Reuters

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR...

enerji

Avrupa Kışın Enerji Kriziyle Karşı Karşıya

İGA ART Yönetim Kurulu Prof. Dr. Gülveli Kaya

İGA’da “Fahrelnissa Zeid ile Karşılaşma”

MediaMarkt Sandy

MediaMarkt’tan Yapay Zekâ Asistanı Sandy

Tosyali V-Green

Yeşil Çelik ‘Tosyali V-Green’ ile Daha Az Karbon Ayak İzi

Hava Kirliliği beynimizi nasıl etkiliyor?

Hava Kirliliği Bize Neler Yapıyor?

Türkiye’de en büyük sorun iklim değişikliği

Türkiye’de En Büyük Sorun İklim Değişikliği