Havacılığın karbon hesabında en büyük kalemlerden biri değişmiyor: yakıt. Uçakları elektriklendirmek kısa vadede kolay görünmediği için sektörün emisyonlarını azaltma arayışı büyük ölçüde yakıt tarafında devam ediyor. Bu kez sahneye biyolojik atıklardan değil, atık karbondioksit ve yenilenebilir elektrikten üretilen sentetik yakıt çıkıyor.
American Airlines ile sentetik yakıt üreticisi Infinium, ABD’de eSAF kullanılan ilk ticari yolcu uçuşunu gerçekleştirdi. Corpus Christi’den Dallas-Fort Worth’a yapılan uçuşta kullanılan yakıt, Infinium’un Texas’taki Pathfinder tesisinde üretildi. Tesis, yenilenebilir enerji ve atık CO₂ kullanarak sentetik yakıt üretiyor.
Buradaki teknoloji aslında önemli bir ayrım getiriyor. Geleneksel SAF üretiminde kullanılmış yemeklik yağlar, hayvansal yağlar veya tarımsal artıklar gibi biyolojik kaynaklar öne çıkarken eSAF için gıda üretimiyle rekabet eden bir hammaddeye ihtiyaç duyulmuyor. Infinium’un üretim modelinde atık CO₂ ve yenilenebilir elektrik kullanılıyor. Şirket, bu yakıtın yaşam döngüsü sera gazı emisyonlarını geleneksel petrol bazlı jet yakıtına kıyasla yüzde 90’dan fazla azaltabileceğini belirtiyor.
Tek Başına Değil
Fakat burada küçük bir ayrıntı, büyük resmin kendisi kadar önemli: Uçuşta kullanılan eSAF tek başına kullanılmadı. Üretilen yakıt geleneksel jet yakıtıyla harmanlandı ve havalimanının mevcut yakıt altyapısı üzerinden uçağa ulaştırıldı. Yani teknoloji, bugünkü uçakları ve yakıt sistemlerini tamamen değiştirmeden devreye girebiliyor.
Bu, eSAF’ın en güçlü taraflarından biri olabilir. Yeni uçaklar, yeni havalimanları ya da bambaşka bir yakıt altyapısı beklemeden mevcut sistemin içine girebilmesi, havacılık gibi dönüşümü zor bir sektörde önemli. Ama hikâyenin zor kısmı da tam burada başlıyor: Bir uçağı eSAF ile uçurmak başka, milyonlarca uçuşun yakıtını eSAF ile karşılamak başka.
Bugün sürdürülebilir havacılık yakıtının toplam havayolu yakıt tüketimindeki payı yalnızca yüzde 0,6 seviyesinde. Üretimin önündeki temel engeller arasında yüksek başlangıç maliyetleri ve uygun hammadde/enerji kaynaklarının sınırlılığı bulunuyor.
American Airlines, Infinium’un gelecekteki ticari eSAF üretimi için anlaşma da yaptı. Infinium’un Texas’ta yapım aşamasındaki Project Roadrunner tesisinin 2027’de üretime ve teslimatlara başlaması bekleniyor. Tesis tam kapasiteye ulaştığında yılda 5 milyon galondan fazla eSAF üretmesi öngörülüyor.
Dolayısıyla Corpus Christi’den kalkan uçuşu yalnızca “ilk” olduğu için değil, laboratuvardan yolcu koltuğuna uzanan zincirin çalışabildiğini göstermesi açısından izlemek gerekiyor. Fakat havacılığın iklim denkleminde asıl sınav, bu ilk uçuşların kaç tane daha yapılabileceğinde yatıyor.
