Petrol Şirketleri Müşterilerinin Emisyonundan da Sorumlu mu?

29 Temmuz 2026 | Enerji, Karbon | 0 yorum

Fransız enerji devi TotalEnergies, faaliyetlerini iklim hedefleriyle uyumlu hâle getirmesi yönündeki mahkeme kararını temyize taşıdı. Dava yalnızca bir şirketi değil, fosil yakıt sektörünün müşterilerinin neden olduğu "Scope 3" emisyonlarından hukuken sorumlu tutulup tutulamayacağını da tartışmaya açıyor. Kararın sonucu, iklim davalarının geleceği açısından emsal niteliği taşıyabilir.

Paris Mahkemesi, Fransa'nın "kurumsal özen yükümlülüğü" yasası kapsamında TotalEnergies'in iklim risklerine ilişkin planını yetersiz bularak, şirketin müşterilerinin ürünlerini kullanması sonucu ortaya çıkan Scope 3 emisyonlarını da dikkate alması gerektiğine hükmetti. Bu yaklaşım, bugüne kadar birçok şirketin yalnızca kendi operasyonlarından kaynaklanan emisyonları esas alan yaklaşımını sorguluyor.

total energies
The logo of the French oil giant Total SA is seen at the entrance of the company headquarters in the La Defense business district, west of Paris, Tuesday Feb 5, 2013. (AP Photo/Jacques Brinon)

TotalEnergies neden itiraz ediyor?

Şirket ise iklim değişikliğinin küresel bir sorun olduğunu ve müşterilerin ürünleri nasıl kullandığı üzerinde kontrol sahibi olmadığını savunuyor. Bu nedenle söz konusu yükümlülüğün şirketlere hukuki belirsizlik getireceğini ve özen yükümlülüğü yasasının kapsamını aşacağını ileri sürüyor. Dosya şimdi Paris Temyiz Mahkemesi'nin önüne gidecek.

Karar yalnızca TotalEnergies'i ilgilendirmiyor

Son yıllarda Shell, ExxonMobil ve diğer büyük enerji şirketlerine yönelik iklim davaları giderek arttı. Ancak mahkemelerin verdiği kararlar her ülkede farklılık gösteriyor. TotalEnergies dosyası da şirketlerin yalnızca ürettikleri değil, sattıkları ürünlerin kullanımından doğan emisyonlar açısından da sorumlu tutulup tutulamayacağına ilişkin en kritik davalardan biri olarak görülüyor.

Editörün Görüşü

İklim davalarının yeni sorusu artık "Şirket ne kadar karbon saldı?" değil. Asıl soru, "Şirket sattığı karbonun sorumluluğunu ne kadar taşıyor?" Bu ayrım küçük görünse de enerji sektörünün hukuk zeminini değiştirebilecek kadar büyük. Eğer mahkemeler Scope 3 emisyonlarını kurumsal sorumluluğun parçası olarak görmeye başlarsa, yalnızca petrol şirketlerinin değil; otomotivden havacılığa, çimentodan kimyaya kadar birçok sektörün iklim stratejisini yeniden yazması gerekecek. İklim politikalarının yönünü artık sadece hükümetler değil, mahkeme salonları da belirlemeye başlıyor.

Kaynak: Reuters

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR...

Biyoçeşitlilik Raporlama Standardı

En Yeni Biyoçeşitlilik Raporlama Standardı

Kocaer Çelik, Sürdürülebilirlik Çalışmaları İle Küresel Arenada

Elektrikli araç

Elektrikli Arabalar Sürdürülebilir Mobiliteyi Destekliyor

Masa başında iş insanları sürdürülebilir strateji

Sürdürülebilir Bir İşletme Yaratmak İçin İp Uçları

Dünya Sağlık Günü 2025

Herkes için Sağlık!

ÇEVKO Vakfı Genel Sekreteri Mete İmer

Geri Dönüşüm Bireylerin Yaşamında Önemli