İklim diplomasisinin mutfağı yeniden Bonn’da kuruldu. COP31 öncesi başlayan görüşmelerde verilen ilk mesaj net: Sorunun büyüklüğü biliniyor, asıl mesele çözüm için gereken adımların ne kadar hızlı atılacağı.
Bonn İklim Konferansı tüm hızıyla devam ediyor. Almanya’nın eski başkentinde başlayan Birleşmiş Milletler İklim Görüşmeleri, bu yıl alışıldık teknik toplantıların ötesinde bir anlam taşıyor. Küresel sıcaklık rekorlarının kırıldığı, iklim finansmanına ilişkin tartışmaların büyüdüğü ve enerji güvenliğinin yeniden siyasi gündemin merkezine yerleştiği bir dönemde başlayan görüşmelerin açılışında konuşan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi İcra Sekreteri Simon Stiell, iklim krizini “insanlığın birlikte çözmeye çalıştığı en zor mesele” olarak tanımladı. Stiell’in mesajı yalnızca sera gazı emisyonlarıyla ilgili değildi. BM iklim şefi, dünyanın giderek derinleşen bir fosil yakıt bağımlılığının ekonomik ve siyasi sonuçlarıyla da karşı karşıya olduğunu söyledi. Son yıllarda yaşanan enerji krizleri, savaşlar ve fiyat dalgalanmaları düşünüldüğünde, temiz enerjiye geçişin artık yalnızca çevresel bir hedef değil, ekonomik dayanıklılık ve ulusal güvenlik meselesi olarak da görülmesi gerektiğini vurguladı. Stiell konuşmasında dünyanın iklim krizinin etkilerini artık geleceğe ait bir risk olarak değil, günlük yaşamın bir parçası olarak deneyimlediğini söyledi. Sel felaketlerinden sıcak hava dalgalarına, kuraklıktan ekonomik kayıplara kadar birçok sonucun halihazırda yaşandığını hatırlatan BM iklim şefi, buna rağmen emisyonları düşürmek için gereken hızın yakalanamadığını vurguladı. Stiell’e göre asıl mesele teknoloji eksikliği değil; siyasi kararlılık, yatırım yönelimleri ve uluslararası iş birliğinin yeterince hızlı ilerlememesi.
Antalya’yı Etkileyecek
Bonn toplantıları kamuoyunun dikkatini genellikle COP zirveleri kadar çekmiyor. Oysa iklim diplomasisinin mutfağı tam da burada kuruluyor. Önümüzdeki aylarda hükümetlerin önüne gelecek karar taslakları, finansman mekanizmaları ve müzakere başlıkları ilk kez bu koridorlarda şekilleniyor. Bu nedenle Bonn’da yaşanan ilerlemeler kadar yaşanamayan ilerlemeler de önem taşıyor. Bu yıl görüşmelerin ayrı bir ağırlığı daha var. Birkaç ay sonra Antalya’da düzenlenecek COP31 öncesinde Bonn, tarafların birbirini yokladığı ilk büyük diplomatik alan konumunda. Kayıp ve zarar fonlarından uyum finansmanına, yeni emisyon hedeflerinden enerji dönüşümüne kadar birçok başlıkta ortaya çıkacak tablo, Antalya’daki zirvenin atmosferini doğrudan etkileyecek. İklim krizinin etkileri her yıl daha görünür hale gelirken müzakerelerin temposu aynı hızla ilerlemiyor. Bilim insanları küresel sıcaklık artışının kritik eşiklere yaklaştığı konusunda uyarılarını sürdürürken, Bonn’dan çıkan ilk mesaj da bu nedenle dikkat çekici: Sorunun büyüklüğü konusunda artık bir tartışma yok. Tartışma, dünyanın çözüm için gereken siyasi iradeyi ve finansmanı ne kadar hızlı ortaya koyabileceği üzerine yoğunlaşıyor.
