IMF’ye göre Orta Doğu’daki çatışma enerji ve gıda fiyatlarını yükselterek küresel büyümeyi yavaşlatıyor; artan maliyetler, özellikle borçlu ülkelerde yeşil dönüşüm yatırımlarının finansmanını daha da kırılgan hale getiriyor.
Küresel ekonomi bir kez daha tanıdık bir eşikte. Enerji fiyatları yükseliyor, büyüme yavaşlıyor ve ilk gözden çıkarılan kalemler yine uzun vadeli yatırımlar oluyor. Peki bu kez tabloyu farklı kılan ne? Yanıt büyük ölçüde yeşil finansın kırılganlığında saklı. Çünkü artık mesele sadece ekonomik daralma değil, aynı anda bir dönüşümü finanse etme zorunluluğu. Enerji maliyetlerindeki artış, ülkelerin bütçelerinde anlık yangınları söndürmeye yönelmesine neden oluyor. Bu da kaçınılmaz olarak şu soruyu doğuruyor: Yeşil dönüşüm hâlâ bir öncelik mi, yoksa kriz anlarında ertelenebilen bir lüks mü? Özellikle borç yükü yüksek ekonomilerde bu sorunun cevabı giderek daha sertleşiyor. Kısıtlı kaynaklar, kısa vadeli enerji güvenliği ile uzun vadeli iklim hedefleri arasında sıkışıyor.
Kısırdöngü
Bir yandan da ironik bir durum var. Fosil yakıt fiyatlarındaki dalgalanma, aslında yenilenebilir enerjiye geçişin neden gerekli olduğunu daha görünür kılıyor. Ama tam da bu nedenle ihtiyaç duyulan yatırım ortamı, artan risk ve maliyetler yüzünden zayıflıyor. Yani kriz, dönüşümün gerekçesini güçlendirirken, araçlarını aynı anda zayıflatıyor. Bu noktada asıl mesele finansman araçlarının kendisi haline geliyor. Yeşil tahviller, sürdürülebilirlik bağlantılı krediler ve kamu destekleri yeterince hızlı ve kapsayıcı mı? Yoksa yeşil finans hâlâ iyi zamanların hikâyesi mi? IMF’nin uyarısı tam da bu ikilemi görünür kılıyor: Küresel ekonomi daralırken, yeşil dönüşümün finansmanı ya yeniden tasarlanacak ya da hız kaybedecek.
Kaynak: Reuters