Japonya, tarihi bir deneme için 6 000 metre derinlikten nadir toprak elementleri çıkarma denemesine başladı. Çevrecilerden uyarılar yükselirken, stratejik bağımsızlık hesapları da artıyor.
Japonya, küresel teknoloji yarışında kritik öneme sahip nadir toprak elementlerine erişim için şimdiye kadar kimsenin tam anlamıyla denemediği bir yola sapmış durumda. Bilimsel sondaj gemisi Chikyu, Minamitori Adası açıklarında, deniz yüzeyinin yaklaşık 6 bin metre altında bulunan okyanus tabanı çamurundan nadir toprak elementleri çıkarmayı hedefleyen deneysel bir göreve başladı. Bu girişim, derin denizlerde nadir toprak madenciliği konusunda dünyadaki ilk ciddi saha denemesi olarak görülüyor.
Vazgeçilmez mi?..
Nadir toprak elementleri; elektrikli araçlardan rüzgâr türbinlerine, bataryalardan savunma teknolojilerine kadar pek çok stratejik alanda vazgeçilmez kabul ediliyor. Küresel üretimde Çin’in açık ara baskın olması ise Japonya gibi teknoloji devlerini alternatif kaynak arayışına itiyor. Okyanus tabanı, bu anlamda hem umut vadeden hem de fazlasıyla bilinmez bir rezerv alanı. Chikyu’nun görevi yalnızca deniz tabanına ulaşmak değil; aynı zamanda bu derinlikten çıkarılan çamurun işlenebilir olup olmadığını da test etmek. Eğer teknik olarak başarılı sonuçlar alınırsa, Japonya 2027 sonrasında daha büyük ölçekli denemelere geçmeyi planlıyor. Kısacası bu sefer, “olur mu?” sorusuna sahada cevap aranıyor.
Ancak işin karanlık tarafı da var. Derin deniz ekosistemleri hâlâ büyük ölçüde keşfedilmemiş durumda ve bu alanlarda yapılacak müdahalelerin uzun vadeli sonuçları bilinmiyor. Bilim insanları, deniz tabanında yaratılacak fiziksel tahribatın, ekosistemde geri dönüşü olmayan zincirleme etkiler yaratabileceği konusunda uyarıyor. Yani mesele sadece ne çıkarılacağı değil, neyin kaybedilebileceği.
Kaynak: Reuters