Avrupa'da etkisini artıran sıcak hava dalgası ve kuraklık, kıtanın en önemli ticaret ve enerji koridorları arasında yer alan Ren ve Tuna nehirlerindeki su seviyelerini tarihin en düşük düzeylerine indirirken çevresel sorunların ötesinde lojistikten enerji arzına, sanayi üretiminden dış ticarete kadar geniş bir alanda ekonomik baskı oluşturuyor.
Avrupa'nın en önemli iç su yollarından Ren ve Tuna nehirleri, yük taşımacılığının yanı sıra sanayi, enerji, tarım ve dış ticaret açısından da kıta ekonomisinin omurgasını oluşturuyor.
Nehirlerde uzun süreli kuraklık ve su seviyelerindeki düşüş, taşımacılık maliyetlerini artırırken enerji üretimi ve sanayi faaliyetlerini de olumsuz etkileyen zincirleme sonuçlar doğuruyor.
Ren'deki düşük su seviyesi Avrupa sanayisini zorluyor
Ekonomik açıdan Avrupa'nın en kritik nehri kabul edilen Ren, 1233 kilometrelik uzunluğuyla Kuzey Denizi'ndeki Rotterdam Limanı'nı Almanya'nın Ruhr sanayi bölgesi ile İsviçre ve Fransa'ya bağlıyor.
Avrupa'daki iç su taşımacılığının büyük bölümü bu nehir üzerinden gerçekleştirilirken petrol ürünleri, kimyasallar, çelik, kömür, otomotiv parçaları ve konteyner taşımacılığı açısından da stratejik önem taşıyor. BASF ve Bayer ile çok sayıda büyük kimya ve ağır sanayi tesisinin Ren kıyısında bulunması, nehirdeki her seviye düşüşünün doğrudan sanayi üretimini etkilemesine neden oluyor.
Su seviyesinin azalmasıyla gemiler tam kapasite yük taşıyamıyor, daha fazla sefer yapılması gerekiyor ve navlun maliyetleri hızla yükseliyor. Bu durum üretim maliyetlerini artırırken Avrupa sanayisinin rekabet gücü üzerinde de baskı oluşturuyor.
Her yıl nehir üzerinden yaklaşık 285 milyon ton yük taşınıyor. Almanya'nın iç su yollarında taşınan bu malların yaklaşık yüzde 80'i Ren Nehri'nden geçiyor.
Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsüne göre Ren Nehri'ndeki düşük su seviyelerinin etkileri üçüncü çeyrekte Almanya’nın gayrisafi yurt içi hasılasında (GSYH) yüzde 0,2'yi bulan düşüşe yol açabilir.
Tuna, Avrupa'nın enerji koridoru konumunda
Almanya'dan doğarak Karadeniz'e ulaşan ve 10 ülkeden geçen 2 bin 857 kilometre uzunluğundaki Tuna Nehri de Orta ve Güneydoğu Avrupa'nın en önemli iç su taşımacılığı ve enerji koridoru olarak öne çıkıyor.
Tahıl, gübre, kömür, demir cevheri ve petrol ürünlerinin taşınmasında kritik rol üstlenen Tuna, aynı zamanda bölgedeki birçok enerji tesisinin de can damarı niteliğinde bulunuyor.
Romanya'daki Cernavoda, Macaristan'daki Paks ve Bulgaristan'daki Kozloduy nükleer santralleri, reaktörlerin soğutulması için Tuna Nehri'nden sağlanan suya bağımlı ancak son günlerde Tuna'nın debisi tarihi seviyelere geriledi.
Romanya'da ölçülen saniyede 1400 metreküplük akış, 2003 yılında kaydedilen en düşük seviyenin de altına inerken bu değer, ağustos ayı uzun dönem ortalaması olan yaklaşık 3 bin 900 metreküp/saniyenin üçte biri düzeyinde kaldı.
Düşük debi yalnızca taşımacılığı değil enerji üretimini de doğrudan etkilemeye başladı.
Romanya, santrali çalıştırmak için nehir yatağına müdahale etti
Romanya hükümeti, ülkenin en önemli elektrik üretim tesislerinden Cernavoda Nükleer Santrali'nin faaliyetini sürdürebilmesi amacıyla olağanüstü mühendislik operasyonu gerçekleştirdi.
Yetkililer, Tuna'nın eski yatağına daha fazla su yönlendirebilmek için önce kaya oluşumlarını kontrollü şekilde patlattı, ardından 4 büyük mavnayı nehirde batırarak akışı santralin su alma bölümüne yönlendirdi.
Operasyonla santral çevresindeki su seviyesinin 10 ila 12 santimetre yükseltilmesi ve reaktörlerin ihtiyaç duyduğu soğutma suyunun güvence altına alınması hedeflendi.
Santralin bir numaralı ünitesi ise hafta başında geçici olarak devre dışı bırakıldı.
Kaynak: AA
