Gündem

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nın 31’incisi (COP31), 2026 yılında Türkiye’de düzenlenecek. Bu karar, yalnızca diplomatik bir başarı değil; Türkiye’nin iklim diplomasisinde bir kilit aktör konumuna geldiğinin göstergesi...

Türkiye ile Avustralya arasında şekillenen anlaşmaya göre COP31’e Türkiye ev sahipliği yapacak; zirvedeki müzakereleri ise Avustralya yönetecek. Bu sıra dışı iş bölümü, iklim diplomasisinde yeni bir model oluşturuyor.

Brezilya’nın ev sahipliğinde yapılan COP30, şimdiye kadarki en kalabalık iklim zirvelerinden biri oldu. 56 bini aşkın katılımcıyla dikkat çeken zirveye, hangi ülkelerin damga vurduğu netleşti.

Belém’deki iklim zirvesinde 82 ülke, kömür, petrol ve doğalgazdan uzaklaşmayı somut bir takvime bağlayacak ortak bir plan talep etti.

Belém’de düzenlenen COP30 iklim zirvesi, Amazon’un yerli topluluklarının güçlü ve kararlı protestolarıyla sarsıldı. Toprak hakları, temsil eşitsizliği ve endüstriyel baskılar zirvenin resmi gündeminin önüne geçti.

Zirvenin altıncı gününde uyum için ilerleme göstergeleri belirlenmek üzereyken, gelişmekte olan ülkelerin finansman talepleri tartışmaları sertleştirdi ve müzakereleri neredeyse tamamen durdurdu.

Türkiye, COP31 iklim zirvesinde ortak ev sahipliği için Avustralya’ya teklif götürmüştü; ancak Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, bu öneriyi resmen reddetti. Albanese, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kurallarına göre ortak başkanlığın mümkün olmadığını belirterek, Türkiye ile ortak ev sahipliği seçeneğinin gündemde olmadığını açıkladı.

Brezilya’nın Amazon bölgesinde düzenlenen COP30, sadece diplomasi sahnesi değil; sayılarla iklim mücadelesinin nabzını tutan bir zirve. Ormanların korunması, iklim finansmanı ve güncellenen iklim hedefleri gündemde.

Brezilya’da düzenlenecek COP30 öncesi gündem şekilleniyor. Ülkelerin iklim taahhütlerinden ormanların korunmasına kadar beş temel konu, yalnızca zirvenin değil, dünyanın geleceğini de etkileyecek.

COP30’un ikinci gününde Afrika’dan güçlü bir haber geldi: 2027’deki COP32, Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’da düzenlenecek. Ancak 2026’da yapılacak COP31 için Avustralya ve Türkiye arasındaki çekişme hâlâ sürüyor.

Dünya liderleri iklim kriziyle mücadele için bir araya gelirken, küresel emisyonların yarısından fazlasını oluşturan üç ülkenin –Çin, ABD ve Hindistan’ın– liderleri zirveye katılmadı. Bu eksiklik, iklim eyleminin geleceğine dair soru işaretleri yarattı.

İklim krizinin kalbinde, Amazon yağmur ormanlarının ortasında toplanan dünya liderleri, küresel ısınmayı sınırlamak için son şans olarak görülen COP30’da ormansızlaşmadan temiz enerjiye uzanan kritik başlıkları ele aldı.

Yıllardır süren yıkıcı tayfunların ardından Filipinler halkı, iklim krizine katkısı nedeniyle Shell’i dava ediyor. Bu dava, yalnızca bir hukuk mücadelesi değil; iklim adaleti için yükselen küresel bir sesin parçası.

THHP, “PM2.5 kirliliğine bağlı ölüm ve hastalıkların ekonomik maliyeti düzenli hesaplanmalı, kirlilik önleme politikaları kamu yatırım planlarına entegre edilmeli” çağrısında bulundu.

Mobilya, yalnızca işlevsel bir ihtiyaç veya estetik bir tercihten çok daha fazlasıdır. Bizler için mekanlara ruh katan, anılarımızı saklayan, günlük yaşamımızın sessiz tanıklarıdır.

Çin, 2035’e kadar emisyonlarını %7–10 azaltma sözü verdi. Ancak Avrupa bu hedefi yetersiz buldu. Pekin ise topu geri attı: “AB önce kendi taahhütlerini yerine getirsin.”

Temel İhtiyaç Derneği (TİDER) Başkanı Hande Tibuk, 29 Eylül Dünya İsrafla Mücadele Günü’nde, Son Kullanma Tarihi ve Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi kavramlarının karıştırılmasının gıda israfındaki kritik rolüne dikkat çekti.

Geçtiğimiz Çarşamba günü Fairmont Quasar’ın o görkemli cam ve çelikten sığınağında, aslında hepimizin içinde hissettiği ama bazen günlük telaşlara kurban ettiği o kaygının konuşulduğu bir buluşmayı gerçekleştirdik: 2. Sürdürülebilirlik Konferansı. Salona girdiğinizde ilk dikkatinizi çeken, masaların üzerindeki pet şişelerin yerini cam şişelerin alması, ikramların yerel üreticilerden seçilmiş olması değildi. Asıl dikkat çekici olan, bir araya gelen bu iş insanlarının, bu yöneticilerin yüzündeki o derin ciddiyetti. Bu, artık "yapmamız iyi olur" sığlığından çıkıp, "artık ne yapmalıyız" gerçekliğine varmanın ciddiyetiydi. Konferansın teması "Yeşil dönüşüm için şimdi ne yapmalı?" idi. Ne kadar da manidar. Çünkü "yarın" sandığımızdan çok daha hızlı yaklaşıyor. Açılış konuşmasında da dediğim gibi, "niyet zamanı" geride kaldı. Şimdi, somut adımların, hesap verilebilir taahhütlerin ve en önemlisi, "yeşil yıkama"nın değil, gerçek dönüşümün zamanı. Panellerdeki "Ah, Evet!" Dedirten O Anlar Dinlediğim panellerde, artık klişe haline gelmiş "dünyayı kurtaralım" söylemlerinin ötesine geçen, pratiğe dönük konuşmalar vardı. Bir finansçı, "Artık yatırımcılar, şirketinizin kâr marjı kadar, karbon ayak izinizi de sorguluyor. ESG artık bir 'ekstra' değil, ana sermaye çekme kriteri," dediğinde, salondaki onay dolu sessizliği hissedebiliyordunuz. İşte gerçek buydu. Sürdürülebilirlik, bir kurumsal sosyal sorumluluk projesi olmaktan çıkmış, iş modelinin ve şirket değerinin tam kalbine yerleşmişti. Bir başka panelde ise, başka bir konuşmacı, "Tüketici artık sadece 'ne aldığını' değil, 'onu üretmek için dünyadan ne alındığını' da soruyor. Şeffaflık, yeni pazarlama stratejisidir," diyerek aslında hepimizin bildiği ama bir türlü içselleştiremediği bir gerçeği yüzümüze vurdu. Bizler evet, ben de dâhil market rafında seçim yaparken, o ürünün arkasındaki hikâyeyi merak ediyoruz. Ve bu merak, giderek bir talebe dönüşüyor. Asıl Mesele, “Sürdürülebilir" Bir Zihniyet Değişimi Ancak şunu düşünmeden edemedim; Tüm bu güzel konuşmalar, teknolojik çözümler, yeşil yatırımlar... Hepsi çok kıymetli. Fakat asıl mesele, bu toplantıların kapısından çıktıktan sonra başlıyor. Ofisimize döndüğümüzde, o "acil" dediğimiz günlük işlerin arasında, bugün konuşulan "önemli"leri ne kadar hatırlayacağız? Zihniyetimizdeki "kısa vadeli kâr" baskısını, "uzun vadeli yaşanabilir bir dünya" lehine nasıl değiştireceğiz? Fairmont Quasar'daki buluşma, bana umut verdi. Çünkü artık bu konunun sadece çevreci aktivistlerin değil, ekonomiyi yönlendiren isimlerin gündemine bu denli güçlü bir şekilde girdiğini görmek, en karamsar anlarımızda bile bir ışık yakıyor. Son sözü yine bir konuşmacıya bırakayım: "Bizler, hem son nesil hem de ilk nesiliz. İklim krizinin yıkıcı etkilerini gören son nesil; onu durduracak araçlara ve bilgiye sahip olan ilk nesil." Umarım, bir sonraki konferansta, "neyi yapacağımızı" değil, "neyi başardığımızı" konuşuruz. Çünkü yarın, bugün harekete geçenlerin olacak.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BM İklim Zirvesi'nde Türkiye’nin yeni iklim hedeflerini açıkladı. Erdoğan, 2035 yılına kadar 466 milyon ton emisyon azaltımı hedeflediklerini belirtti.

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kapsamında Avrupa Birliği’nin (AB) ithal ettiği bazı ürünler için karbon vergisi ödeme dönemi birkaç ay sonra başlayacak. Peki, bu yeni dönem Türkiye için ne anlama geliyor?