Trump yönetimi, sera gazlarının insan sağlığına zararlı olduğunu belgeleyen 2009 tarihli “Tehlike Tespiti” kararını feshederek, ABD’nin iklimle mücadelesindeki yasal zemini tamamen yıktı.
Financial Times’ın manşete taşıdığı bu gelişme, sadece bir çevre ajansı kararı değil, ABD’nin son 20 yıllık tüm iklim mücadelesini hukuki bir boşluğa sürükleyen radikal bir müdahale. 2009 yılında kabul edilen “Tehlike Tespiti”, sera gazlarının halk sağlığını tehlikeye attığını bilimsel olarak tescilliyor ve EPA’ya (Çevre Koruma Ajansı) emisyonları kısıtlama yetkisi veriyordu. Bu kararın iptal edilmesi, artık federal hükümetin otomobillerden fabrikalara kadar hiçbir karbon emisyonunu sınırlama yükümlülüğünün kalmadığı anlamına geliyor. İş dünyası bu hamleyi “vahşi bir deregülasyon dönemi” olarak nitelerken, sürdürülebilir yatırım fonları milyarlarca dolarlık portföyün hukuki zeminini kaybetme riskiyle karşı karşıya.
Küresel Piyasalarda Yeni Dünya Düzensizliği
Kararın zamanlaması ise tam bir paradoks. Avrupa Birliği “Sınırda Karbon Düzenlemesi” (CBAM) ile korumacı bir yeşil kalkan örerken, ABD’nin bilimi ve emisyon standartlarını rafa kaldırması, küresel ticarette devasa bir çatlak yaratıyor. Bu durum, sürdürülebilir iş modellerini benimseyen çok uluslu şirketler için tam bir kaos senaryosu: Bir yanda Avrupa’nın katı yeşil kuralları, diğer yanda ABD’nin “kuralsızlık” vaadi. İstanbul’da COP31 için zemin arandığı bu günlerde, dünyanın en büyük ekonomisinin masayı devirmesi, küresel iklim diplomasisinin sadece bir “prestij yarışı” olup olmadığını yeniden sorgulatıyor.
COP31 Yolunda Türkiye İçin Bir Fırsat mı, Tehdit mi?
ABD’nin bu “iklimden kaçış” hamlesi, iklim liderliğinde büyük bir boşluk yaratıyor. Türkiye’nin ev sahipliği yapmaya hazırlandığı COP31, tam da bu düzensizliğin ortasında bir denge unsuru olabilir mi? Yoksa en büyük kirleticilerden birinin oyundan çıktığı bir senaryoda, Paris hedefleri sadece kağıt üzerinde kalan romantik birer temenniye mi dönüşecek? İş dünyası için asıl soru şu: ABD’nin bu kararıyla ucuzlayan kirli enerji, yeşil dönüşümün maliyetlerini karşılamaya çalışan gelişmekte olan piyasaları nasıl bir rekabet eşitsizliğine sürükleyecek?
Kaynak: Financial Times