Sıfır Atık Forumu 2026’nın açılışında konuşan Emine Erdoğan, sıfır atığın yalnızca bir çevre politikası değil, iklim değişikliği, gıda israfı ve kaynak krizleriyle mücadeleyi bir araya getiren stratejik bir dönüşüm aracı olduğunu söyledi.
İstanbul’da düzenlenen Sıfır Atık Forumu 2026, bu yıl yalnızca atık yönetimi veya geri dönüşüm başlıklarının tartışıldığı bir etkinlik olmanın ötesine geçerek, iklim krizinin temel nedenlerine ve mevcut kalkınma modelinin yarattığı sonuçlara odaklanan küresel bir buluşmaya dönüştü. 183 ülkeden temsilcinin katıldığı forumun açılışında konuşan Emine Erdoğan, dünyada giderek derinleşen çevresel sorunların arkasında yalnızca üretim biçimlerinin değil, tüketim alışkanlıklarının da bulunduğunu vurguladı. Erdoğan’ın konuşması, iklim değişikliğiyle mücadelede sıklıkla geri planda kalan israf, aşırı tüketim ve kaynak kullanımı konularını yeniden gündemin merkezine taşıdı.
Konuşmasında Pasifik Okyanusu’nda oluşan dev plastik atık yığınlarına dikkat çeken Erdoğan, her gün binlerce kamyon dolusu plastiğin okyanuslara karıştığını, mikroplastiklerin ise artık dünyanın en uzak coğrafyalarında dahi tespit edildiğini hatırlattı. Bu tabloyu yalnızca bir çevre kirliliği sorunu olarak değerlendirmeyen Erdoğan, meselenin aslında insanlığın üretim ve tüketim anlayışının yarattığı daha büyük bir krizin göstergesi olduğunu ifade etti. Ona göre dünyanın karşı karşıya olduğu sorun yalnızca ne kadar kaynak kullandığı değil, aynı zamanda bu kaynakları ne kadar hoyratça tükettiği ve ne kadarını atığa dönüştürdüğü.
Emine Erdoğan’ın konuşmasının en güçlü vurgularından biri ise sıfır atığın iklim politikaları içindeki yeri oldu. Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı COP31 İklim Zirvesi öncesinde forumun özel bir anlam taşıdığını belirten Erdoğan, “İklim değişikliğiyle mücadelenin birçok yolu olsa da sıfır atık tüm bu yolları birleştiren bir köprüdür. Hatta iklim mücadelesinin en dönüştürücü gücüdür” diyerek sıfır atığın yalnızca çevresel değil, ekonomik ve toplumsal bir dönüşüm aracı olarak görülmesi gerektiğini söyledi. Bu yaklaşım, son yıllarda uluslararası iklim gündeminde daha fazla yer bulan döngüsel ekonomi anlayışıyla da örtüşüyor. Çünkü karbon emisyonlarını azaltmak kadar, kaynakların kullanım ömrünü uzatmak, atığı azaltmak ve yeniden kullanım kültürünü yaygınlaştırmak da iklim hedeflerine ulaşmanın önemli araçları arasında gösteriliyor.Forumda geniş yer bulan bir diğer konu ise gıda israfıydı.
Erdoğan, dünyada her yıl milyarlarca ton gıdanın tüketilemeden çöpe gittiğini, buna karşılık yüz milyonlarca insanın açlık veya yetersiz beslenme sorunu yaşadığını hatırlattı. Çöpe atılan gıdaların yalnızca ekonomik bir kayıp yaratmadığını, aynı zamanda tarım arazilerinin, su kaynaklarının ve enerjinin de boşa harcanmasına neden olduğunu belirten Erdoğan, gıda israfının iklim değişikliğini hızlandıran önemli faktörlerden biri olduğuna dikkat çekti. Özellikle metan emisyonları üzerindeki etkisi düşünüldüğünde, gıda kayıplarının azaltılmasının iklim eyleminin ayrılmaz bir parçası haline geldiğini vurguladı. Erdoğan’ın konuşmasında öne çıkan bir başka başlık ise sürdürülebilirlik tartışmalarında yerel bilgi ve kültürel mirasın rolüydü. Modern yaşamın hızla terk ettiği tasarruf, paylaşım, onarım ve yeniden kullanım alışkanlıklarının aslında iklim krizine karşı güçlü çözüm araçları sunduğunu belirten Erdoğan, yerel kültürlerin taşıdığı döngüsel yaşam pratiklerini “iklim değişikliğine gerçek çözümler sunacak bir yaşam rehberi” olarak tanımladı. Bu vurgu, teknolojik dönüşüm kadar davranış değişikliğinin de önem kazandığı yeni sürdürülebilirlik anlayışına işaret ediyor.
Sıfır Atık Forumu 2026’nın ortaya koyduğu temel mesaj ise oldukça netti: İklim krizi yalnızca enerji sektörünün, sanayinin veya hükümetlerin çözebileceği bir sorun değil. Tüketim alışkanlıklarından gıda sistemlerine, kent yaşamından bireysel tercihlere kadar uzanan geniş bir dönüşüm gerektiriyor. Emine Erdoğan’ın konuşması da tam bu noktada sıfır atığı bir çevre projesinden çok daha fazlası olarak konumlandırdı; kaynakların daha verimli kullanıldığı, israfın azaltıldığı ve refahın daha adil paylaşıldığı bir gelecek vizyonunun parçası olarak tarif etti. COP31’e doğru ilerlerken Türkiye’nin vermek istediği mesaj da büyük ölçüde bu yaklaşım etrafında şekilleniyor.