Pera Müzesi’nin ev sahipliğinde gerçekleşecek seminer, İstanbul’un kültürel hafızasının oluşumunda önemli rol oynayan Bizans araştırmalarını mercek altına alıyor. Konuşmada, kentin geçmişini anlamaya yönelik erken dönem arkeolojik çalışmaların bilimsel ve tarihsel arka planı değerlendirilecek.
1894’te İstanbul’da kurulan ve 1917’ye kadar faaliyet gösteren Rus Arkeoloji Enstitüsü, Rus Bizans tarihçileri ile arkeologların Osmanlı topraklarındaki çalışmalarına zemin hazırlayan önemli kurumlardan biri oldu. Bizans tarihi ve arkeolojisi alanındaki araştırmalarıyla öne çıkan Enstitü, aynı zamanda dönemin değişen güç ilişkilerini, bilgi üretim biçimlerini ve kültürel mirasa bakışını anlamak için de dikkat çekici bir tarihsel örnek sunuyor.
Arkeoloji, siyaset ve kültürel mirasın kesişiminde
Akademisyen Pınar Üre, seminerde, İstanbul’daki Rus Arkeoloji Enstitüsü’nü yalnızca bir araştırma kurumu olarak değil, Rusya İmparatorluğu’nun akademik yapılanması ve bölgeye yönelik politik ilgileriyle birlikte ele alacak. Enstitü çevresinde şekillenen arkeoloji ve Bizans araştırmaları, seminerde bilimsel merakın devlet politikalarıyla kurduğu ilişki üzerinden değerlendirilecek.
İmparatorlukların son döneminde İstanbul
İstanbul İsveç Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle düzenlenecek seminer, Osmanlı yönetiminin yabancı arkeologlarla kurduğu ilişkiye de odaklanarak 19. yüzyılda kültürel miras fikrinin nasıl değiştiğini inceleyecek. I. Dünya Savaşı yıllarında Enstitü’nün faaliyetlerinin aldığı yön ve Bolşevik İhtilali sonrasında kapanışı ise imparatorluk düzeninin çözülüş sürecinde arkeoloji, tarih yazımı ve entelektüel hayatın geçirdiği dönüşümü görünür kılacak. Akademisyen Pınar Üre’nin konuşmacı olacağı “Osmanlı Topraklarında Bizans Mirasının Peşinde: İstanbul’daki Rus Arkeoloji Enstitüsü (1894–1917)” başlıklı seminer, 5 Haziran 2026 Cuma, 17.00’de, Pera Müzesi Oditoryumu’nda gerçekleştirilecek.