Küresel elektrik üretiminde dengeler değişiyor; güneş ve rüzgârın yükselişi, 100 yılı aşkın kömür hakimiyetini sarsmış durumda.
Dünya enerji sistemi uzun süredir konuşulan kırılma anlarından birini yaşıyor; küresel elektrik üretiminde yenilenebilir enerji kaynakları, tarihte ilk kez kömürü geride bırakmış durumda. Özellikle güneş enerjisindeki hızlı büyüme, enerji piyasalarının yönünü değiştirirken, temiz enerji artık yalnızca iklim politikalarının değil ekonomik gerçekliğin de merkezine yerleşiyor. Bir dönem “alternatif” olarak görülen güneş ve rüzgâr, bugün birçok ülkede en ucuz yeni elektrik üretim modeli haline gelirken, fosil yakıtların maliyet avantajı giderek zayıflıyor.
Dönüşümün en çarpıcı tarafı ise hız; güneş enerjisi kapasitesi son on yılda katlanarak büyürken, küresel elektrik talebindeki yeni artışın büyük bölümü artık yenilenebilir kaynaklarla karşılanıyor. Özellikle Çin’in dev üretim kapasitesi ve ucuz güneş paneli üretimi, temiz enerji teknolojilerini dünya çapında erişilebilir hale getiriyor ve bu durum enerji ekonomisini kökten değiştiriyor. Batarya teknolojilerindeki gelişmeler de güneş ve rüzgârın süreklilik sorununu azaltarak sistemin daha güvenilir çalışmasını sağlıyor.Buna rağmen enerji dönüşümü tamamlanmış değil; kömür kullanımı hâlâ yüksek seviyelerde seyrediyor ve birçok ülkede yeni fosil yakıt yatırımları devam ediyor. Ancak genel yön değişmiş durumda. Enerji piyasalarında asıl belirleyici unsur artık yalnızca çevresel baskılar değil; temiz enerjinin giderek daha ucuz, daha ölçeklenebilir ve daha rekabetçi hale gelmesi. Bu nedenle tartışma artık “yenilenebilir enerji büyüyecek mi?” sorusundan çok, bu dönüşümün ne kadar hızlı gerçekleşeceği sorusuna dönüşüyor diyebiliriz.