Ormanın geleceğini korumaya çalışan yerel topluluklar, tehditlere ve baskıya rağmen geri adım atmıyor. Amazon’daki mücadele artık sadece ağaçlarla değil, insanlarla da ilgili.
Kolombiya Amazonu’nda hayat, çoğumuzun hayal ettiği o romantik doğa manzaralarından biraz daha sert. Putumayo Nehri kıyısında yaşayan Jani Silva da bunu gayet iyi biliyor. Kendisi, Amazon’u korumak için yıllardır ayakta duran, ama bir türlü rahat bir gece uykusu uyuyamayanlardan. Çünkü petrol aramaları, yasadışı madencilik ve ormana dadanan her tür çıkar ilişkisi, onu hedef tahtasına oturtmuş durumda. Bir keresinde gece kulübesinden arka pencereden kaçmak zorunda kalmış; “film sahnesi gibi” dediği o anı hâlâ gülerek anlatıyor ama yüzündeki gülümsemeye aldanmamak gerek.
Onlarca Aktivist Öldürüldü!
Silva’nın yaşadıkları aslında bölgenin genel fotoğrafını veriyor. Kolombiya, yıllardır çevre savunucuları için dünyanın en riskli ülkelerinden biri. Uluslararası izleme kuruluşlarının raporlarına göre sadece geçen yıl onlarca aktivist öldürüldü. Ormanı korumak, burada ne yazık ki romantik bir ideal değil; silahlı grupların, kaçak madencilerin ve büyük şirketlerin arasında sıkışmış, hayati tehlike içeren bir görev.
Yine de Silva geri adım atmıyor. Ekvador sınırına yakın Puerto Asís’te devlet korumasıyla yaşıyor; yanında sürekli gezinen koruma görevlilerini artık “ailenin uzantısı” gibi görüyor. Bir yandan da ADISPA adlı çiftçi birliğiyle Amazon İnci Koruma Alanı’nı savunuyor. “Bunu yapmak zorundayım,” diyor sadece. “Orman kendi kendini savunamıyor.”
Hükümet, çevre savunucularını korumak için önlemler aldığını söylüyor; doğanın haklarını tanıyan yeni yasalar da var. Ama sahaya indiğinizde manzara pek değişmiş görünmüyor. Ormanın içindeki bu sessiz savaş, hâlâ büyük ölçüde aktivistlerin cesaretiyle sürüyor.
Amazon’un kaderi belki tek bir kişinin omuzlarında değil ama Silva gibi insanlar olmasa bu devasa ekosistemin nereye savrulacağını tahmin etmek zor değil. Kolombiya’da verilen bu mücadele aslında hepimizin ortak geleceğine dair bir hatırlatma: Ormanı savunanların sesi kısılırsa, bir süre sonra kuşların sesi de kesilir.