2025, toplumsal cinsiyet eşitliği için hem ilerleme hem de gerilemenin görüldüğü bir yıl oldu. Genç feminist hareketlerin yükselişi, gerici politikalar ve finansman baskısı eşitlik mücadelelerini şekillendiriyor.
2025, kadın hakları ve toplumsal cinsiyet eşitliği açısından tuhaf bir ikilem yılı olarak kayda geçti. Bir yanda genç feministlerin ve aktivistlerin sesi daha gür çıktı; kadınlar eğitimden siyasete, sivil toplumdan kamusal alana kadar pek çok yerde daha görünür hâle geldi. Öte yanda ise bu ilerlemenin ne kadar kırılgan olduğu açıkça ortaya çıktı. Bazı kazanımlar korunurken, pek çok ülkede sistematik engeller, finansman kesintileri ve geriye savrulan politikalar eşitlik çizgisini yer yer büktü, yer yer geri sardı. Üstelik tablo sadece politik değil; kadınlar hâlâ iş gücünde erkeklerle eşit temsil edilemiyor, ücret farkı kapanmıyor ve toplumsal cinsiyet temelli ayrımcılık günlük hayatın parçası olmaya devam ediyor. Dünya Ekonomik Forumu’nun verileri, küresel cinsiyet uçurumunun hâlâ ciddi boyutlarda olduğunu ve tam eşitliğe ulaşmak için yaklaşık 120 yıla daha ihtiyaç duyulduğunu gösteriyor.
En Net Mesaj
2025’in en net mesajı şu oldu: Eşitlik mücadelesi, elde edilen kazanımları kutlamakla sınırlı değil; asıl mesele bu kazanımları koruyacak ve ileri taşıyacak politik iradeyi sürdürmek. Aktivistler ve feminist ağlar, karar alma mekanizmalarına daha fazla genç kadının dahil edilmesini bu yüzden hayati görüyor; çünkü sistemin merkezinde hâlâ güç dengeleri ve fırsat eşitsizliği duruyor. Buna bir de bazı ülkelerde hakların geriye gitmesi, ayrımcı yasa tartışmaları ve küresel bağışlardaki azalma eklenince, eşitlik mücadelesi daha da zorlaşıyor. Finansal destek azaldıkça pek çok yerel kadın örgütü ayakta kalma savaşı veriyor. Belki de en çarpıcı gerçek şu: Toplumsal cinsiyet eşitliği hâlâ birçok yerde bir “lütuf” ya da ikincil bir hedef gibi görülüyor. Oysa eşitlik, sadece adalet meselesi değil; ekonomik büyümenin, sürdürülebilir kalkınmanın ve toplumsal refahın temel taşlarından biri. Bu yüzden uluslararası kuruluşlar ve sivil toplum, 2026 için ortak bir çağrı yapıyor: Artık söz değil, somut adımlar ve gerçek hesap verebilirlik zamanı. 2025’in öğrettiği şey net; toplumsal cinsiyet eşitliği, rafa kaldırılacak bir iyi niyet başlığı değil, her gün yeniden savunulması gereken hayati bir denge.