Türkiye ve Suudi Arabistan, temiz enerji için devasa bir bütçeyle el sıkıştı; ancak 2 milyar dolarlık bu güneş yatırımının uygulama aşamasındaki zorluklar ve yerlilik vaatleri şimdiden tartışılmaya başlandı.
Sürdürülebilir iş dünyasında bugünlerde ilginç bir gündem var; Türkiye’nin güneş potansiyeli ve bu potansiyele gelen dev yabancı sermaye. İyi güzel ama soru işaretleri yok değil. Suudi Arabistan ile imzalanan 2 milyar dolarlık protokol, 2.000 megavatlık dev bir kapasiteyi Türkiye’nin enerji sistemine dahil etmeyi hedefliyor. Kağıt üzerinde her şey Türkiye’nin 2035 yeşil enerji vizyonuyla kusursuz bir uyum içinde görünüyor. Ancak deneyimli ekonomi çevreleri, bu boyuttaki dış finansmanlı projelerin sahadaki gerçeklerine biraz daha temkinli yaklaşıyor.
Sadece Bir Finansman Hamlesi mi?
Anlaşmanın en çok öne çıkarılan kısmı olan “%50 yerlilik şartı”, madalyonun en tartışmalı yüzü. Geçmişteki benzer projelerde kağıt üzerinde kalan yerlilik vaatleri, bu kez gerçekten Türk sanayicisine nefes aldıracak mı, yoksa sadece montaj aşamasında mı yerli kalınacak? Sektör temsilcileri, teknoloji transferinin derinliği konusunda hâlâ şüpheli. Ayrıca, 2027’de başlaması planlanan inşaat sürecinin Türkiye’nin bürokratik hızı ve enerji nakil hatlarının altyapı kapasitesiyle nasıl örtüşeceği de büyük bir soru işareti olarak masada duruyor.
Fırsat mı, Bağımlılık mı?
2.000 megavatlık bir kapasite, enerji ithalatı için dev bir darbe vursa da, bu boyuttaki bir üretimin yabancı bir sermaye grubunun kontrolünde olması, enerji güvenliği tartışmalarını da beraberinde getiriyor. Türkiye’nin güneşiyle kazanırken, operasyonel süreçlerde ne kadar söz sahibi olacağı, projenin sadece bir “inşaat başarısı” mı yoksa gerçek bir “milli enerji devrimi” mi olduğunu belirleyecek. Bekleyip göreceğiz.