Avrupa Birliği, sürdürülebilirlik hedefleri kapsamında satılamayan giysi ve ayakkabıların imha edilmesini resmen yasaklayarak, tekstil sektörünü lineer tüketimden döngüsel ekonomiye zorunlu bir geçişe davet ediyor.
Avrupa Komisyonu, “Sürdürülebilir Ürünler için Eko-Tasarım Yönetmeliği” (ESPR) kapsamında tekstil endüstrisini kökten değiştirecek yeni önlemler paketini kabul etti. Bu kararla birlikte, Avrupa genelinde satılamayan giyim ürünleri, aksesuarlar ve ayakkabıların imha edilmesi artık yasa dışı kabul edilecek. 2024 yılında temelleri atılan yönetmelik, sadece bir atık yönetimi değil; ürünlerin dayanıklılığından geri dönüştürülmüş içerik oranına, tamir edilebilirliğinden karbon ayak izine kadar geniş bir yelpazede “çevresel performans” standartlarını zorunlu kılıyor.
Online Alışverişin Çevresel Bedeli: 5.6 Milyon Ton CO2
Avrupa’da satılamayan tekstil ürünlerinin %4 ile %9’unun hiç giyilmeden imha edildiği gerçeği, özellikle iade süreçlerinin kontrolsüzce arttığı online alışveriş kültürüyle devasa bir çevre krizine dönüştü. Komisyonun verilerine göre bu yıkım, her yıl yaklaşık 5.6 milyon ton karbondioksit emisyonuna neden oluyor. Temmuz 2026’dan itibaren büyük ölçekli şirketler için başlayacak olan yasak, 2030 yılında orta ölçekli işletmeleri de kapsayacak. Şirketler artık sadece imhayı durdurmakla kalmayacak; Şubat 2027’den itibaren atık olarak ayırdıkları ürünlere dair bilgileri standart bir formatta kamuoyuyla paylaşmak zorunda kalacak.
Stok Yönetiminde Verimlilik Sınavı
AB’nin bu hamlesi, şirketleri bağış, yeniden satış veya ileri dönüşüm gibi alternatif rotalara yönlendirirken; verimli stok yönetimi ve akıllı üretim modellerini de birer hayatta kalma stratejisine dönüştürüyor. Çevre Komiseri Jessika Roswall’un da belirttiği gibi, tekstil sektörü sürdürülebilirlik geçişinde öncü bir rol üstlense de atık rakamları eyleme geçme zorunluluğunu kanıtlıyor. Bu yeni düzenleme, sadece çevresel hasarı azaltmakla kalmayacak, aynı zamanda sürdürülebilir iş modellerini erkenden benimseyen şirketler için adil bir rekabet ortamı yaratacak.