Burls Art’ın geri dönüştürülmüş kartonla tasarladığı elektrik gitar, çevre dostu üretimin sınırlarını müzik üzerinden zorluyor.
Bir elektrik gitar düşünün: elde tuttuğunuzda neredeyse yok gibi hafif, gövdesinin büyük kısmı hava, malzemesi ise geri dönüştürülmüş karton. İlk tepki genelde aynı oluyor: “Bununla müzik mi yapılır?” Cevap net: Evet, hem de gayet ciddi şekilde. Tasarım ve deneysel üretimleriyle tanınan Burls Art, geri dönüştürülmüş karton kullanarak ürettiği elektrik gitarla hem müzik aleti kavramını hem de malzeme algımızı yeniden kurcalıyor.
Bu gitar, “sırf ilginç olsun” diye yapılmış bir tasarım oyuncağı değil. Karton katmanlar reçineyle güçlendirilerek lamine ediliyor, sap ve gövde klasik bir elektrik gitar gibi şekillendiriliyor, perdeler yerini alıyor ve teller geriliyor. Sonuçta ortaya çıkan enstrüman şaşırtıcı biçimde sağlam, dengeli ve çalınabilir. Üstelik ağırlığı da neredeyse yarı yarıya düşüyor. Omzunuza taktığınızda fark ediyorsunuz: Bu gitar yorulmuyor, yormuyor.
Asıl mesele ise malzeme meselesi. Ahşabın yıllardır “olmazsa olmaz” sayıldığı müzik aleti dünyasında karton gibi sıradan, hatta değersiz görülen bir malzemeyle bu sonuca ulaşmak güçlü bir soru soruyor: Gerçekten hangi malzemelere mecburuz? Kartonun lifli yapısı ve hava boşlukları, titreşimleri beklenenden daha iyi taşıyor. Ses karakteri biraz daha yumuşak, biraz daha “nefes alan” bir his veriyor. Belki de gitarın ruhu tam burada gizli.
Bu proje aynı zamanda sürdürülebilir tasarımın ne olabileceğine dair net bir örnek sunuyor. Atık olarak görülen bir malzeme, doğru teknikle işlendiğinde işlevsel, dayanıklı ve estetik bir ürüne dönüşebiliyor. Üstelik bu dönüşüm, “fedakârlık” duygusu yaratmadan gerçekleşiyor. Yani “çevreci ama idare eder” değil; doğrudan “işini yapan” bir tasarım söz konusu.
Elbette bu gitar, yarın sahneye çıkıp klasiklerin yerini alacak demek değil. Ama yaptığı şey daha önemli: Tasarımcıyı, müzisyeni ve izleyeni aynı soruda buluşturuyor. Malzeme, alışkanlık ve yaratıcılık sınırları nerede başlıyor, nerede bitiyor? Kartondan yapılmış bu gitar, cevabı notalarla veriyor. Unutmayalım, bazen iyi bir tasarım, sesi kadar fikriyle de çalar. İşte buu gitar tam olarak bunu yapıyor.
