Boğaziçi Üniversitesi Çevre Bilimleri Enstitüsü’nün öncülüğünde yürütülen “Yelkovan Kuşlarının Korunması” projesi, tehlike altındaki türün beslenme, üreme, göç ve yaşam alanları hakkında detaylı bilgi elde etmeyi hedefliyor. Yelkovan kuşlarına özel olarak bağlanan vericiler sayesinde, saatte 70 km hıza ulaşabilen bu kuşların konumları 7/24 takip edilebilecek.
TÜBİTAK tarafından desteklenen bu proje, Boğaziçi Üniversitesi Çevre Bilimleri Enstitüsü’nün liderliğinde yürütülmekte olup, Ege Üniversitesi Biyoloji Bölümü, İstanbul Teknik Üniversitesi Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü, Akdeniz Bilim Vakfı (CIESM), Türk Deniz Araştırmaları Vakfı ve İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi gibi kuruluşların desteğiyle gerçekleştirilmektedir. Proje kapsamında, İstanbul Boğazı’nda 30 yelkovan kuşuna uydu vericileri takılmıştır.
Zorlu bir takip ve yakalama sürecinin ardından kuşların sırtına bağlanan vericiler, tüy değişimleriyle birlikte yaklaşık 2 ay boyunca konum bilgisi iletecek. Bu sayede, tehlike altındaki bu türün göç yolları ve üreme kolonileri hakkında önemli bilgilere ulaşılması amaçlanmaktadır.
Projenin lideri Boğaziçi Üniversitesi Çevre Bilimleri Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Raşit Bilgin, yelkovan kuşlarının çevik bir deniz kuşu türü olduğunu belirterek, bu türün İstanbul Boğazı’ndan geçerek Batı Akdeniz ve Karadeniz arasında yoğunluk gösterdiğini vurgulamaktadır. Bilgin, bu türün tehlike altında olduğunu ve korunmaları gerektiğini ifade etmektedir.
Proje kapsamında elde edilen veriler, türün korunmasına önemli katkılar sağlayacaktır. Kuşlar vericilerle takip edilirken, aynı zamanda genetik haritaları çıkarılmakta ve akustik takipler yapılmaktadır. Bu sayede, yelkovanların göç, beslenme ve diğer davranışları hakkında detaylı bilgiler elde edilmektedir.
Boğaziçi Üniversitesi Çevre Bilimleri Öğretim Üyesi Prof. Dr. Raşit Bilgin ve Dr. Dilek Şahin’in liderliğindeki araştırma ekibi, yelkovan kuşlarına verici takmak için özel bir metot kullanmaktadır. Türk Deniz Araştırmaları Vakfı’ndan (TÜDAV) Dr. Asaf Ertan’ın geliştirdiği yöntemle, kuşlar herhangi bir zarar görmeden yakalanabilmektedir.
Bu araştırma, Avrupa’da bir ilk olup, yelkovan kuşlarının korunması ve neslinin devamı için önemli bir adımdır.
