Phoenix Species Project, yalnızca büyüklüğüyle değil, yaklaşımıyla da dikkat çekiyor. Yaklaşık beş yıllık hazırlık sürecinin ardından hayata geçirilen girişim, kritik tehlike altındaki 100 türün yok olmasını önlemeyi hedefliyor. Proje kapsamında 30 ülkede yürütülecek koruma çalışmalarına uzun vadeli finansman sağlanacak. Desteklenecek türler arasında Madagaskar'daki altın taçlı sifaka lemuru, Malaya pangolini, Galapagos pembe kara iguanası, Attenborough uzun gagalı ekidnası ve farklı kıtalardan çok sayıda bitki, kuş, balık, sürüngen ve amfibi türü bulunuyor.
Sadece Hayvanları Değil, Ekosistemleri Korumayı Hedefliyor
Projeyi farklı kılan noktalardan biri de yalnızca belirli türlere odaklanmaması. Fon; habitat restorasyonu, istilacı türlerle mücadele, hastalık kontrolü, kontrollü üretim programları ve yerel koruma ekiplerinin güçlendirilmesi gibi çok yönlü çalışmaları destekleyecek. Koruma faaliyetleri, yerel topluluklar, sivil toplum kuruluşları ve yerli halklarla iş birliği içinde yürütülecek. Bu yaklaşım, bir türü korumanın ancak yaşadığı ekosistem ayakta kaldığında mümkün olduğu anlayışına dayanıyor.
Biyoçeşitlilik Finansmanı Yeni Bir Döneme Giriyor
Son yıllarda sürdürülebilirlik yatırımları büyük ölçüde iklim değişikliği ve karbon emisyonlarının azaltılmasına odaklandı. Ancak bilim insanları, doğa kaybının da en az iklim krizi kadar büyük ekonomik ve ekolojik riskler yarattığına dikkat çekiyor. Bu nedenle özel vakıflar ve büyük yatırım fonları, karbon projelerinin yanı sıra doğrudan biyoçeşitliliği korumaya yönelik finansman modellerini de büyütmeye başladı. Phoenix Species Project'in 200 milyon dolarlık bütçesi, tür koruma çalışmalarına bugüne kadar sağlanan en büyük özel finansman taahhütlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Korumanın En Büyük Sorunu Para Değil, Süreklilik
Koruma projelerinin önemli bir bölümü kısa süreli hibelerle yürütülüyor. Bu durum, yıllar süren izleme ve restorasyon çalışmalarının kesintiye uğramasına neden olabiliyor. Phoenix Species Project ise tek seferlik destek yerine uzun vadeli finansman modeliyle çalışmayı hedefliyor. Böylece yerel ekiplerin yalnızca yeni projeler başlatması değil, mevcut koruma çalışmalarını sürdürebilmesi de amaçlanıyor. Uzmanlara göre birçok türün kaderini belirleyen unsur, yalnızca yeni teknoloji ya da bilimsel bilgi değil; koruma çalışmalarının yıllar boyunca kesintisiz devam edebilmesi.
Editörün Görüşü
Sürdürülebilirlik denildiğinde akla ilk olarak karbon emisyonları geliyor. Oysa doğa krizi, yalnızca atmosferde değil; ormanlarda, sulak alanlarda ve sessizce yok olan türlerde de yaşanıyor. Bir türün kaybolması, yalnızca biyolojik çeşitlilik açısından değil, tarımdan su döngüsüne, tozlaşmadan gıda güvenliğine kadar uzanan karmaşık bir sistemin zayıflaması anlamına geliyor. Son dönemde milyarlarca dolarlık iklim fonlarının yanına doğrudan biyoçeşitliliğe odaklanan büyük finansman modellerinin eklenmesi, sürdürülebilirlik gündeminin yön değiştirmeye başladığını gösteriyor. Önümüzdeki yıllarda şirketler ve yatırımcılar yalnızca kaç ton karbon azalttıklarını değil, kaç ekosistemin ayakta kalmasına katkı sunduklarını da açıklamak zorunda kalabilir.
