Yeni Zelanda hükümeti, şirketlere yönelik iklim davalarının önünü kapatacak bir yasa değişikliğine gidiyor. Fonterra’nın da aralarında bulunduğu altı büyük şirket yargıdan kurtulacak gibi…
Yeni Zelanda hükümeti, şirketlerin sera gazı emisyonlarından kaynaklanan çevresel zararlar gerekçesiyle hukuki yükümlülük altına alınmasını engelleyecek bir yasa değişikliğini hayata geçirmeye hazırlanıyor. Adalet Bakanı Paul Goldsmith, adımın işletmeler için “hukuki netlik ve öngörülebilirlik” sağlamak amacıyla atıldığını açıkladı. Değişiklik yalnızca gelecekteki davalar için değil, mevcut yargılamalar için de geçerli olacak.
Fonterra ve Beş Büyük Şirket Hedefte
Düzenlemenin arka planında somut bir dava var. Maori iklim aktivisti Mike Smith, Yeni Zelanda’nın en büyük karbon salıcıları arasında yer alan altı şirkete karşı dava açmıştı. Süt endüstrisinin devi Fonterra’nın da içinde bulunduğu bu davalar, geçen yıl Yüksek Mahkeme tarafından yargılamaya kabul edilmiş ve 2027’de görülmesi planlanmıştı. Hükümetin hamlesi, bu davanın daha mahkemeye taşınmadan sonlanması anlamına geliyor.
Goldsmith, iklim değişikliğiyle mücadelenin mahkeme kararlarıyla değil, hükümet politikalarıyla yönetilmesi gerektiğini savunuyor. Ancak davacı Smith bu gerekçeyi kabul etmiyor. Açıklamada “Eğer parlamento, siyasi açıdan elverişsiz hale geldiğinde cari bir davayı iptal edebiliyorsa, hiçbir hukuki talep güvende değildir” diyen Smith, bu adımın demokrasiye karşı işlenmiş bir haksızlık olduğunu ileri sürüyor.
Küresel Geri Adımın Parçası mı?
Bu gelişme, iklim sorumluluğunun yargı yoluyla tesis edilmesine yönelik küresel bir karşı dalganın parçası olarak okunabilir. Şirketleri iklim etkilerinden hukuken muaf kılan bir düzenleme, yatırımcılar ve ESG aktörleri açısından ciddi bir sinyal taşıyor aslında. Hesap verebilirlik mekanizmaları siyasi rüzgara göre biçim alabiliyor.