Southampton Üniversitesi bilim insanları, Antartika deniz buzunun neden hızla eridiğini açıkladı: İklim değişikliğinin tetiklediği üç birbiriyle bağlantılı olay, Güney Okyanusu’nun dengesini kalıcı olarak bozmuş olabilir.
Antarktika, uzun yıllar boyunca küresel ısınmaya direnen bir istisna olarak öne çıkıyordu. Kıtanın deniz buzu seviyeleri 2015’e kadar istikrarlı biçimde artış gösterdi. Ardından her şey değişti. Southampton Üniversitesi’nden araştırmacılar, bu keskin dönüşün arkındaki mekanizmayı ortaya koydu. Bulgulara göre insan kaynaklı iklim değişikliği rüzgarları güçlendirdi; yaklaşık 2013’ten itibaren bu rüzgarlar, okyanusun derinliklerindeki sıcak ve tuzlu suyu yüzeye taşımaya başladı. 2015’te ise yoğun rüzgarlar bu derin ısıyı doğrudan yüzey katmanına karıştırarak buzu hızla eritti; özellikle Doğu Antarktika bu süreçten en çok etkilendi. 2018’den bu yana sistem kısır bir döngüye girdi: Eriyecek buz azaldıkça yüzey tuzlu ve sıcak kalmaya devam ediyor, buzun yeniden oluşmasının önüne geçiyor.
Baş yazar ve oşinograf Aditya Narayanan, bu değişimin boyutunu çarpıcı bir veriyle ortaya koydu: Grönland’ın tamamına eşdeğer bir buz alanı eridi ve 2023’te rekor düşük seviyelere ulaşıldı. Narayanan bulguların “endişe verici” olduğunu vurguladı; zira büyük çaplı buz kaybı, dünya okyanus akıntı sistemlerini dengesizleştiriyor ve gezegenin beklentilerin çok ötesinde ısınmasına yol açıyor.
Bölgesel Bir Sorun Değil
Çalışmanın ortak yazarı Alessandro Silvano, Antarktika’daki buz erimesinin yalnızca bölgesel bir sorun olmadığının altını çizdi. Deniz buzu, güneş ışınımını uzaya yansıtan bir ayna işlevi görüyor; bu aynanın küçülmesi hem küresel ısınmayı hızlandırıyor hem de kıyı buzullarının denize kaymasını frenleyen buz raflarını tehdit ederek deniz seviyesini yükseltiyor.
Fiziksel oşinografi profesörü Alberto Naveira Garabato ise derin deniz ısısının Güney Okyanusu yüzeyine taşınmaya devam etmesi halinde “uzun süreli düşük deniz buzu” dönemine girilebileceği uyarısında bulundu. 2030 ve sonrasında da düşük buz seviyelerinin sürmesi durumunda okyanusun iklimi dengeleyen bir unsur olmaktan çıkıp küresel ısınmanın yeni bir motoru haline gelebileceğini vurguladı.