Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, İran’daki çatışmanın küresel enerji arzı için ciddi bir risk oluşturduğunu söyledi.
Dünya enerjiyi hâlâ birkaç kritik noktadan alıyor ve o noktalardan biri sarsıldığında herkes aynı anda etkileniyor. Hürmüz Boğazı bunun en net örneği. Küresel petrol ve gaz akışının önemli bir kısmı buradan geçiyor ve şimdi bu hattın güvenliği sorgulanıyor. Bu da sadece fiyat meselesi değil; doğrudan erişim meselesi.
Petrol fiyatlarının hızla yükselmesi, ülkelerin rezervleri konuşmaya başlaması bize şunu gösteriyor: Sistem düşündüğümüz kadar sağlam değil. Küçük bir kırılma bile zincirleme etki yaratıyor. Tedarik aksıyor, maliyet artıyor, bu da en sonunda herkesin hayatına dokunuyor. Ama asıl ilginç olan şu: Bu kriz bir yandan eski refleksleri tetikliyor. Daha fazla fosil yakıt, daha fazla acil çözüm… Ama diğer yandan aynı anda başka bir soruyu da büyütüyor: Bu kadar kırılgan bir sistemle ne kadar devam edilebilir?
Çünkü mesele sadece bugünü kurtarmak değil. Bu tür krizler her tekrarlandığında, enerji sisteminin ne kadar merkezileşmiş ve ne kadar riskli olduğu biraz daha görünür oluyor. Yenilenebilir enerjiye geçişin neden sadece “çevreci” bir tercih değil, aynı zamanda bir güvenlik meselesi olduğu da tam burada ortaya çıkıyor.Kısa vadede yön belli. Açığı kapatmak. Ama uzun vadede başka bir şey konuşuluyor: Bu sistem değişmek zorunda mı?
Birol’un işaret ettiği üzere, asşında bu kriz, sadece bir enerji krizi değil. Aynı zamanda bir uyarı. Ve her uyarı gibi, ya ciddiye alınır… ya da bir sonrakine kadar unutulur.