Trump yönetimi, iklim, biyoçeşitlilik ve enerji alanında küresel iş birliğinin omurgasını oluşturan onlarca uluslararası yapıdan çekilme kararı aldı. Karar, yalnızca çevre politikalarını değil, ABD’nin dünyayla kurduğu ilişki biçimini de yeniden tartışmaya açtı.
ABD Başkanı Trump, iklim değişikliği, biyoçeşitlilik ve enerji alanlarında faaliyet gösteren çok sayıda uluslararası kuruluştan çekilme yönünde kapsamlı bir kararname imzaladı. Birleşmiş Milletler çatısı altındaki yapılar da dahil olmak üzere onlarca kurumla yolların ayrılması, “küresel sorunlara ulusal çözümler” yaklaşımının en net göstergelerinden biri olarak okunuyor. Trump’a göre bu kuruluşlar, ABD’nin ekonomik çıkarlarını zorluyor, karar alma süreçlerinde ülkenin egemenliğini sınırlıyor ve karşılığında somut fayda üretmiyor.
Ancak mesele yalnızca bütçe ya da diplomasi değil. İklim krizi, biyoçeşitlilik kaybı ve enerji dönüşümü gibi başlıklar doğası gereği sınır tanımıyor. Bu nedenle Trump’ın hamlesi, “Dünya birlikte çözmeye çalışırken, ABD masadan kalkarsa ne olur?” sorusunu da beraberinde getiriyor. Eleştirmenler, bu adımın ABD’yi bilimsel veri üretiminden, küresel müzakere masalarından ve geleceğin yeşil ekonomisinden uzaklaştırabileceğini savunuyor. Destekleyenler ise Trump’ın çizgisini net buluyor: Daha az uluslararası taahhüt, daha fazla ulusal kontrol.
Masa Dağılmayacak
Tabii Trump ayrıldı diye her şey sona erecek değil. ABD masadan kalksa bile masa dağılmıyor. Diğer ülkeler, şehirler, şirketler ve hatta ABD içindeki eyaletler iklim ve enerji alanındaki iş birliklerini sürdürmeye kararlı. Yani Trump’ın kararı küresel süreci durdurmuyor, sadece yönünü değiştiriyor. Belki de asıl soru şu: Küresel iklim politikaları Trump’sız yoluna devam edebilir mi? Yoksa bu boşluk, ileride çok daha pahalı bir dönüş bileti mi gerektirecek?